چرا باید نگران پوکی استخوان باشیم؟
پوکی استخوان و شکستگی شایع ترین نوع بیماری در استخوان است. پوکی باعث افزایش خطر شکستگی در استخوان می باشد. به همین دلیل در حدود نیمی از زنان بالای 50 سال در طول عمر خود دچار شکستگی های لگن، مچ دست و یا مهره استخوان های ستون فقرات می شوند.
پوکی استخوان به همراه چگالی کم دچار مشکلاتی برای سلامت است. این مشکل باعث ناتوانی جسمی و عوارض مختلفی در بدن فرد می شود. این بیماری می تواند پیشرونده خاموش و بدون علائم برجسته باشد. راهکار هایی برای بهبود تراکم استخوان و کاهش احتمال افتادن در پیشگیری از شکستگی از پوکی استخوان وجود دارد، که در این مقاله به این راهکار ها پرداخته ایم.
علائم و نشانه های پوکی استخوان
پوکی استخوان یک بیماری خاموش است که ممکن است بدون ایجاد شکستگی در استخوان، به صورت خاموش علائم داشته باشد. در سنین میانسالی یا کهنسالی، ممکن است با کاهش قد یا ایجاد انحنا در کمر مواجه شوید، اما این علائم تنها نشانه‌های پوکی استخوان نیستند. شکستگی‌ها در افراد مبتلا به این بیماری ممکن است در مواردی رخ دهند که در افراد سالم قابل مشاهده نیست، مثلاً شکستگی در پاها، لگن یا دست به خاطر فشارهای عادی ممکن است ایجاد شود. علاوه بر این، پوکی استخوان می‌تواند منجر به درد ساق پا شود. این نوع شکستگی‌ها به نام “شکننده” نیز شناخته می‌شوند و نشانه هایی از بیماری استخوانی ممکن است باشند. شکستگی‌های ناشی از فشار در ستون فقرات، به خصوص در مناطق بالای کمر یا قفسه سینه، رایج‌ترین نوع این شکستگی‌ها هستند و بعد از آن شکستگی‌های لگن و مچ دست در افراد مبتلا به پوکی استخوان مشاهده می‌شود.
درمان پوکی استخوان به کمک فیزیوتراپی
در جلسه فیزیوتراپی، متخصص بررسی و ارزیابی مشکلات شما را انجام داده و برنامه درمانی فیزیکی مناسبی را تعیین می کند. اطلاعاتی که فیزیوتراپیست از شما دریافت می کند به صورت کاملاً محرمانه خواهد ماند. درمانگران توانبخشی استخوان ممکن است از مداخلات فیزیوتراپی مختلفی استفاده کنند، که به عنوان بخشی از برنامه جامع توانبخشی پوکی استخوان اجرا می‌شوند. که این بخش ها عبارتند از :
- آموزش اصلاح وضعیت و مکانیک بدن برای محافظت از ستون فقرات
- استفاده از کمربند طبی در صورت نیاز
- آموزش تحرک و تکنیک های خوابیدن و بلند شدن از تخت خواب
- آموزش هایی برای پیشگیری از سقوط در خانه
- ورزش هایی برای بهبود تعادل و توانایی راه رفتن
- ورزش هایی برای تقویت عضلات مسئول وضعیت قرارگیری بدن ،پاها،کمر و باسن
هدف از درمان پوکی استخوان، بهبود کیفیت زندگی بیماران و جلوگیری از شکستگی های بعدی استخوان است. فیزیوتراپی با تقویت استخوان ها و عضلات از شکننده شدن آن جلوگیری می کند و احتمال زمین خوردن فرد را کاهش می دهد. این نوع درمان به کنترل درد و ارتقا تعادل بسیار کمک بزرگی است. فیزیوتراپیست، با ارائه برنامه ای مناسب برای تقویت استخوان ها و کنترل درد متناسب با نیازهای شخصی تعیین می کنند.
انواع درمان های فیزیوتراپی برای پوکی استخوان
در فیزیوتراپی با استفاده از روش هایی می توان در جلوگیری از پوکی استخوان و یا افزایش شکستگی ها نقش موثری داشته باشد. از جمله این روش ها می توان به :
ورزش درمانی
از آنجایی که تمرینات در فیزیوتراپی منجر به تقویت استخوان ها می شود. فیزیوتراپیست ها با ارائه دادن برنامه ورزشی شامل تمرینات مقاومتی، گرانشی،استفاده از باندهای ورزشی و تکنیک های دیگر می تواند نقش موثری بر تقویت استخوان داشته باشد. شما می توانید از خدمات ما در کلینیک ورزش درمانی استفاده کنید.
تمرینات بارگذاری
برای افزایش ثبات و استحکام استخوان ورزش با وزنه و ضربه کم می تواند. خطرات شکستگی را کاهش دهد. افراد مبتلا به پوکی استخوان ممکن است از انجام ورزش های تقویتی و سنگین ترس داشته باشند. اما برای بهبود عملکرد سیستم های فیزیولوژیکی استفاده بیش از حد زیاد این تمرینات برای تقویت ضروری است. همچنین تمرینات با وزنه در ستون فقرات و تعادل اندام تحتانی موثر می باشد.
تمرینات تعادل و هماهنگی
تمرینات هماهنگی و تعادل، به کاهش خطر افتادن افراد مبتلا به پوکی استخوان کمک بزرگی حساب می شود. مخصوصا در شرایط ناپایدار این تمرینات مانند ورزش بر روی توپ بوبات و چالش های تعادلی، به بهبود تعادل بیمار کمک می کند. همچنین باید از ورزش هایی که خطر آسیب دیدگی را افزایش می دهند و از تمرینات با فشار زیاد بر استخوان و ماهیچه خودداری می شود. انجام این تمرینات با حرکات نادرست و خطرناک برای ستون فقرات یا لگن نیز باید اجتناب شود.
مگنت تراپی
مگنت تراپی یکی از روش های درمانی در فیزیوتراپی برای پوکی استخوان و جلوگیری از شکستگی های حاصل از پوکی می باشد. این دستگاه از طریق میدان های مغناطیسی برای درمان استخوان و مفاصل مورد استفاده قرار میگیرد. در این روش آهنربایی دائمی در نزدیکی بدن قرار میگیرد تا به ترمیم استخوان ها که باعث افزایش خطر شکستگی استخوان می باشد. جلوگیری کند. این میدان مغناطیسی به عنوان یک روش ایمن و موثر تایید شده است. برای امتحان مگنت تراپی جهت درمان پوکی استخوان با ما تماس بگیرید.
ازون درمانی
تحقیقات اخیر نشان داده‌اند که در بیماران فوت‌شده با پوکی استخوان شدید، در سیستم گردش خونشان مقدار زیادی رسوب کلسیم وجود داشته و اکسیژن نیز کم بوده است. این نشان می‌دهد که پوکی استخوان نه تنها به کمبود کلسیم برنمی‌گردد، بلکه فقدان اکسیژن نیز نقش مهمی در آن دارد. ورزش با وزنه بهترین راه پیشگیری از پوکی استخوان است، زیرا این ورزش گردش خون و اکسیژن به بافت‌های استخوانی را افزایش می‌دهد. ازون درمانی نیز اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها را افزایش می‌دهد و در درمان پوکی استخوان به‌عنوان روشی موثر تأیید شده است. اکسیژن مانند کلسیم و ویتامین‌ها در اهمیت بازسازی استخوان تاکید شده و ازون درمانی به‌تنهایی یا در ترکیب با دیگر درمان‌ها استفاده می‌شود تا اثربخشی را تقویت کند.
راه های تشخیص پوکی استخوان
تشخیص پوکی استخوان توسط پزشک متخصص انجام می‌شود، با بررسی سابقه پزشکی بیمار، معاینه فیزیکی، عکس‌برداری از اسکلت بدن، تست تراکم استخوان و آزمایش‌های تخصصی. مبتلا شدن بیمار به پوکی استخوان قابل تشخیص است. اگر تراکم استخوان کاهش یافته باشد، پزشک ممکن است آزمایش‌های دیگر را برای بررسی بیماری‌هایی که ممکن است استخوان را تحت تاثیر قرار دهند، مثل استئومالاسی یا هایپراپاراتیروئیدیسم، انجام می دهد.
تست تراکم سنجی استخوان یک روش بدون درد و بی‌خطر است که تراکم استخوان را با میانگین تراکم در سن 20 تا 25 سالگی مقایسه می‌کند. این تست اغلب در زمان یائسگی زنان انجام می‌شود و انواع مختلفی از این تست برای تشخیص تحلیل استخوان در مناطق مختلف بدن استفاده می‌شوند. روش DEXA یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای این تست است، اما روش‌های دیگر نیز قابل استفاده هستند، از جمله SPA، توموگرافی کامپیوتری کمی، جذب سنجی رادیوگرافی و سونوگرافی. پزشک می‌تواند تعیین کند کدام روش برای درمان فرد موثر است.
راه های پیشگیری از پوکی استخوان
برای جلوگیری از پوکی استخوان و حفاظت از خود در برابر شکستگی، بهتر است مقدار کافی کلسیم و ویتامین D را در رژیم غذایی خود اضافه کنیم و به صورت منظم ورزش کنیم.
مصرف مرتب کلسیم
کلسیم، در بدن به مقدار کافی مورد نیاز است و کمبود کلسیم ممکن است در سنین بالاتر منجر به پوکی استخوان شود. در هر سن و وضعیت سلامتی، حفظ سلامت استخوان‌ها از طریق مصرف مناسب کلسیم ضروری است. حتی پس از یائسگی، کلسیم همچنان نقش مهمی در حفظ کیفیت استخوان ایفا می‌کند، و افزایش مصرف آن می‌تواند در کاهش خطر شکستگی استخوان‌ها موثر باشد.
میزان کلسیم مورد نیاز بر اساس سن و شرایط فرد متغیر است. توصیه‌های متخصصان برای مصرف روزانه کلسیم به شرح زیر است:
- زنان و مردان 9 تا 18 سال: 1300 میلی‌گرم
- زنان و مردان 19 تا 50 سال: 1000 میلی‌گرم
- زنان باردار یا شیرده تا 18 سال: 1300 میلی‌گرم
- زنان باردار یا شیرده 19 تا 50 سال: 1000 میلی‌گرم
- زنان و مردان بالای 50 سال: 1200 میلی‌گرم
محصولات لبنی، مانند شیر و پنیر، به عنوان منابع عالی کلسیم شناخته می‌شوند. سایر غذاهای غنی از کلسیم شامل ساردین با استخوان و سبزیجات برگ سبز (مانند کلم بروکلی) می‌باشند. در صورت نیاز، مصرف مکمل‌های کلسیم با مشاوره پزشک توصیه می‌شود.
استفاده از ویتامین D
ویتامین D به جذب کلسیم بدن کمک می کند. و توصیه می‌شود که مصرف روزانه آن بین 600 تا 200 واحد بین‌المللی باشد. محصولات لبنی به عنوان منابع عالی ویتامین D شناخته می‌شوند، اما در صورت نیاز، می‌توانید مکمل‌های ویتامین D مصرف کنید. قبل از هر تصمیمی در خصوص مصرف مکمل، توصیه می‌شود با دکتر هدی جزایری مشورت کنید، زیرا مصرف بیش از حد ویتامین D ممکن است آسیب‌زا باشد.
ورزش منظم
ورزش، مانند ماهیچه‌ها، برای استحکام استخوان‌ها ضروری است. ورزش منظم (3 تا 4 بار در هفته) به عنوان برنامه پیشگیری و مدیریت پوکی استخوان توصیه می‌شود. تمرینات تحمل وزن از جمله پیاده‌روی، دویدن، رقصیدن و تمرین با وزنه می‌توانند موثر باشند. جلوگیری از سقوط نیز به جلوگیری از شکستگی استخوان کمک می‌کند. برنامه‌های تمرین با تأکید بر حفظ تعادل، به خصوص تای چی، پیشنهاد می‌شوند. قبل از شروع هر برنامه ورزشی، مشاوره پزشکی را جدی بگیرید.
سخن پایانی
مطمئن باشید که با پیشگیری و مصرف ویتامین و کلسیم می توانید از مبتلا شدن به این بیماری جلوگیری کنید. اگر مبتلا به این بیماری هستید می توانید با مراجعه به پزشک متخصص هدی جزایری برای درمان پوکی استخوان و با استفاده از فیزیوتراپی برای درمان خود اقدام کنید.
